Ngày 09/11 hằng năm là dịp để tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong toàn xã hội. Đây cũng là lời nhắc nhở mỗi cơ quan, tổ chức, cán bộ, giảng viên, người lao động và người học về trách nhiệm tôn trọng, bảo vệ và thực hiện pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày 09/11 – Dấu mốc lịch sử của nền lập hiến Việt Nam

Ngày 09/11/1946, tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử lập hiến Việt Nam, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Hiến pháp năm 1946 đặt nền móng pháp lý cho tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước mới, đồng thời thể hiện những tư tưởng tiến bộ về quyền lực thuộc về nhân dân, quyền tự do, dân chủ và nguyên tắc tổ chức, thực thi quyền lực nhà nước trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

Từ ý nghĩa lịch sử đó, ngày 09/11 được lựa chọn là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và được thể chế hóa trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012. Qua quá trình triển khai, Ngày Pháp luật Việt Nam ngày càng trở thành hoạt động có ý nghĩa chính trị, pháp lý sâu rộng, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức tự giác tìm hiểu, chấp hành, bảo vệ pháp luật của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ dừng lại ở hoạt động kỷ niệm hay tuyên truyền các quy định pháp luật, mà còn khẳng định vị trí tối thượng của Hiến pháp, vai trò nền tảng của pháp luật trong tổ chức và vận hành xã hội. Mọi tổ chức, cá nhân đều có trách nhiệm tôn trọng, thực hiện và bảo vệ các giá trị pháp lý đã được xác lập; mọi hoạt động quản lý, điều hành và thực thi quyền lực phải được tiến hành trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật – nền tảng của xã hội văn minh

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu thượng tôn Hiến pháp và pháp luật càng có ý nghĩa quan trọng. Phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả đều đòi hỏi hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, ổn định và có tính khả thi.

Tinh thần thượng tôn pháp luật trước hết phải được thể hiện trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ thực thi nhiệm vụ. Mỗi cá nhân cần thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; chủ động tìm hiểu, tuân thủ các quy định pháp luật trong công việc và đời sống.

Đối với mỗi người dân, việc tôn trọng và chấp hành pháp luật không nên chỉ xuất phát từ yêu cầu bắt buộc hay sự giám sát của cơ quan chức năng, mà cần trở thành ý thức tự giác và nhu cầu tự thân. Mỗi cá nhân cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời có trách nhiệm phản ánh, kiến nghị những bất cập trong quá trình thực thi chính sách theo quy định.

Ngày Pháp luật Việt Nam vì thế cũng đặt ra yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, gần gũi với đời sống. Hoạt động tuyên truyền cần gắn với những vấn đề pháp lý cụ thể, những tình huống phát sinh trong thực tiễn, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và có thể vận dụng vào cuộc sống.

Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong môi trường giáo dục

Đối với các cơ sở giáo dục đại học, việc tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật có ý nghĩa thiết thực trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, kỷ cương, văn minh; góp phần hình thành ý thức công dân và trách nhiệm xã hội cho người học.

Tại Trường Đại học Phú Yên, mỗi cán bộ, giảng viên, người lao động cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của Nhà trường; thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, xây dựng tác phong làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và có trách nhiệm.

Đối với sinh viên, việc tìm hiểu và chấp hành pháp luật cần được xem là một phần quan trọng trong quá trình học tập, rèn luyện và trưởng thành. Mỗi sinh viên cần chủ động trang bị kiến thức pháp luật, thực hiện nghiêm nội quy, quy chế của Nhà trường; có ý thức trách nhiệm khi tham gia giao thông, sử dụng mạng xã hội, bảo vệ tài sản công, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, phòng tránh các hành vi vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, trong môi trường số, sinh viên cần nâng cao nhận thức về quyền và trách nhiệm khi tham gia không gian mạng; biết chọn lọc, kiểm chứng thông tin, ứng xử văn minh, không chia sẻ thông tin sai sự thật, không thực hiện các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý hay một bộ phận chuyên môn mà cần bắt đầu từ nhận thức và hành động của mỗi thành viên trong cộng đồng Nhà trường. Khi mỗi cán bộ, giảng viên gương mẫu chấp hành pháp luật, mỗi sinh viên chủ động học tập, rèn luyện và ứng xử có trách nhiệm, những giá trị của pháp luật sẽ được lan tỏa một cách thiết thực trong môi trường giáo dục.

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11, Trường Đại học Phú Yên tiếp tục đề cao ý thức tôn trọng, chấp hành Hiến pháp và pháp luật trong toàn thể viên chức, người lao động và sinh viên. Mỗi hành động đúng pháp luật, mỗi việc làm có trách nhiệm chính là sự góp phần thiết thực xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, văn minh, an toàn và một xã hội phát triển bền vững.

P.QLCL-TT&CTSV tổng hợp.